ད་རེས་ནངས་པའི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ འཕྲུལ་རིག་ནང་ ལགཔ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ང་བཅས་རའི་ མི་ཚེ་ནང་ མེད་ཐབས་མེད་པའི་ ཆ་ཤས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། འགོ་ཐོག་ལུ་ རྩོམ་དེབ་ཀྱི་བསམ་གཞི་ལས་ ད་རེས་ནངས་པའི་ ཡོངས་གྲགས་ཚུན་ཚོད་ ལགཔ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ གོང་འཕེལ་གྱི་བྱ་རིམ་ཅིག་ ཡ་མཚན་ཅན་ཅིག་སྦེ་ འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ལགཔ་གི་འཕྲུལ་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོ་གྲངས་ལུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་ཚུགས། དེ་བསྒང་ ཨ་མི་རི་ཀའི་བཟོ་རིག་པ་ཅིག་ཨིན་མི་ EA Johnson གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ ལགཔ་གི་གསལ་གཞི་འགོ་དང་པ་འདི་ གསར་བཏོད་འབད་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ མ་འོངས་པ་ལུ་ ལགཔ་གི་འཕྲུལ་རིག་གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་ གཞི་རྟེན་ཅིག་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཧེ་མ་ལས་ ལགཔ་གི་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་ གཞི་རྟེན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ངོས་འཛིན་གྱི་ འཛོལ་བ་མེདཔ་དང་ ལན་ལེན་གྱི་མགྱོགས་ཚད་མར་ཕབ་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་མཐོ་དྲགས་ཚུ་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་གི་ས་གོ་ཚད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་མི་ཚུ་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠ལོ་གྲངས་ལུ་ གློག་རིག་འཕྲུལ་རིག་གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ ལགཔ་གི་འཕྲུལ་རིག་གིས་ཡང་ གྲུབ་འབྲས་གསརཔ་ཚུ་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། བཀག་ཐུབ་པའི་ བརྡ་རྟགས་གསལ་གཞི་ཚུ་ ཐོན་མི་འདི་གིས་ རིམ་གྱི་སྦེ་ ལགཔ་གི་བརྡ་རྟགས་ཀྱི་ གློག་རིམ་ཁྱབ་ཚད་འདི་ རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་ ལགཔ་གི་གསལ་གཞི་འདི་ གནོན་ཤུགས་ཚོར་ཤེས་བརྒྱུད་དེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ལག་ལེན་པ་ཚུ་གིས་ གསལ་གཞི་འདི་ མཛུབ་མོ་ཡང་ན་ སི་ཊའི་ལཱསི་དང་གཅིག་ཁར་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ བརྡ་བཀོད་ཀྱི་ ཨིན་པུཊི་ཚུ་ མཇུག་བསྡུ་དགོཔ་ཨིན། བཀག་ཐུབ་ཅན་གྱི་ལགཔ་གི་གསལ་གཞི་གི་ཟད་འགྲོ་འདི་ དམའ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ མི་མང་གི་བརྡ་དོན་འདྲི་དཔྱད་མཇུག་དང་ གློག་རིག་རྩེད་རིགས་ཀྱི་མཉམ་མཐུད་དང་ གཞན་མི་ཐབས་འཕྲུལ་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན།
དུས་རབས་༢༡ པའི་ནང་ འཛུལ་བའི་སྐབས་ ཤུགས་ཚད་ཅན་གྱི་ ལགཔ་གི་གསལ་གཞི་ཚུ་ སྐྱེས་མི་འདི་གིས་ མི་ཚུ་གིས་ ལགཔ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཧ་གོ་ཐངས་འདི་ ཡོངས་རྫོགས་སྦེ་ར་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ གློག་རིག་འདི་གིས་ རང་བཞིན་དང་ འཇམ་པོ་ཡོད་པའི་ མི་{༢}} གློག་རིག་གི་འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་ ཉམས་མྱོང་ཚུ་ མཛུབ་མོ་བཤུད་ནི་དང་ ཆེར་བསྐྱེད་ དེ་ལས་ གཞན་མི་བཀོལ་སྤྱོད་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཐོབ་ཚུགསཔ་ཨིན་མས། འ་ནི་གསར་གཏད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་འབྲེལ་གྱི་ གློག་ཤུགས་གླིང་སྒྱུར་གྱི་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ཁྱིམ་གུང་པ་ས་ཡ་ལས་བཅད་དེ་ བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།
འཕྲུལ་རིག་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ ལགཔ་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་སའི་ ས་ཁོངས་ཚུ་ཡང་ དུས་རྒྱུན་དུ་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་བཟུམ་སྦེ་ འཕྲུལ་རིག་འདི་ཡང་ ཐབས་འཕྲུལ་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ སྣུམ་འཁོར་གྱི་བརྡ་དོན་ལམ་ལུགས་དང་ ཁྱིམ་ཚད་འཛིན་གྱི་ པེ་ནཱལ་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ འོད་དམརཔོ་གི་འཕྲུལ་རིག་གསརཔ་ དཔེར་ན་ འོད་མདངས་དང་ སྒྲ་སྐད་ཀྱི་ འབྲེལ་འཐུད་བཟུམ་གྱི་ འཕྲུལ་རིག་གསརཔ་ཚུ་ རྟག་བུ་རང་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལག་ལེན་པ་ཚུ་ལུ་ གདམ་ཁ་མ་འདྲཝ་སྦེ་ འབག་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ལགཔ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གི་གོང་འཕེལ་གྱི་བྱུང་རབས་ལུ་ལོག་བལྟཝ་ད་ ང་བཅས་ཀྱིས་ འཕྲུལ་རིག་གི་ནུས་ཤུགས་འདི་ ཚད་མེདཔ་སྦེ་མཐོང་ཚུགས། འགོ་ཐོག་ལུ་ གསར་བཏོད་འབད་མི་ལས་ ད་རེས་ནངས་པ་ ག་སྟེ་ཡང་ཡོད་ས་ཚུན་ཚོད་ འབྲེལ་བ་འཐབ་སའི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གིས་ ང་བཅས་རའི་མི་ཚེ་གི་ལམ་ལུགས་འདི་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མ་འོངས་པའི་འཕྲུལ་རིག་གསར་བཏོད་ཀྱི་ འོས་འབབ་ཡང་ ཚད་མེདཔ་སྦེ་བྱིན་ཡོདཔ་ཨིན། མ་འོངས་པ་ལུ་ ལགཔ་གི་འཕྲུལ་རིག་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་འོང་ཟེར་ ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོདཔ་ལས་ ང་བཅས་ལུ་ སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་དང་ རིག་པ་ཅན་ དེ་ལས་ མི་གི་མི་ཚེ་གི་ཉམས་མྱོང་ཚུ་ མང་སུ་སྦེ་ འབྱུང་བཅུགཔ་ཨིན། མ་འོངས་པའི་ནང་ ང་བཅས་ཀྱིས་ འཛམ་གླིང་གསརཔ་ཅིག་ ཁ་ཕྱེ་ཚུགས་ནི་ཨིན་པས།






